Glassdoor

Zo houd je je zenuwen in bedwang tijdens een presentatie

Bij sommige mensen ziet presenteren er zo gemakkelijk uit. Ze schijnen geen last te hebben van een trillende lip, bibberstem of een spontane zweetaanval. Hoe komt het toch dat het voor de een van een leien dakje gaat en de ander nauwelijks de zenuwen in bedwang kan houden?

Onderzoek uit het National Institute of Mental Health geeft aan dat 74 procent van de bevolking podiumvrees heeft. John R. Montopoli, mede-oprichter van het National Social Anxiety Center, voegt eraan toe: “De angst voor spreken in het openbaar is de meest voorkomende fobie en komt zelfs meer voor dan de angst voor de dood, spinnen of hoogtevrees. De onderliggende angst is de vrees voor een oordeel of een negatieve evaluatie door anderen.’

Als je ook last hebt van podiumvrees, hebben we goed nieuws, want er is wat aan te doen! Dr. Craig N. Sawchuk, professor in de psychologie van de Mayo Clinic, verzekert dat “met voorbereiding en volharding je je angst kan overwinnen.”
Waar komt je angst vandaan? Denk eens terug aan presentaties die je in het verleden hebt gedaan. Hoe voelde je je vooraf en hoe voelde je je erna? Is er een bepaald moment in je herinnering dat je nog steeds achtervolgt?

Ita Olsen, bekende spraaktaalpatholoog, auteur, communicatiedeskundige en oprichter van Convey Clearly, legt uit dat angst voor openbaar spreken soms geassocieerd wordt met verkeerde veronderstellingen. ‘Als je het verkeerde antwoord geeft wanneer de docent een vraag stelt en hij zegt: “Nee dat antwoord is niet goed”, om vervolgens in de klas rond te kijken op zoek naar iemand die wel het juiste antwoord weet, dan kun je dit interpreteren als negatieve feedback. De kans is groot dat je de volgende keer denkt ‘Ik houd m’n mond wel’ om opnieuw een eventuele vernedering te voorkomen. Het is duidelijk dat het geven van het verkeerde antwoord in de klas niet betekent dat de leerling meteen een loser is. Echter, wanneer hij of zij het op die manier interpreteert en vervolgens aarzelt om antwoord te geven, kan dit wel het begin zijn van het ontwikkelen van faalangst.

Olsen legt uit: “Onze hersenen zijn nog niet genoeg ontwikkeld om duidelijk en overtuigend te communiceren in ‘extreme angst’ situaties. Je prefrontale cortex wordt afgesloten wanneer je stress voelt. Na de stressvolle ontmoeting kun je soms al na een uur of een week later denken: ‘Oh, ik weet wat ik had moeten zeggen!’ Je hebt de antwoorden wel in je hersenen, maar op dat moment wordt de toegang door de stress volledig geblokkeerd.

Bereid je goed voor
Hou rekening met de emotionele spanning die zich zal voordoen voor en tijdens je presentatie. Wat hierbij kan helpen is intens goed voorbereid zijn, zo goed dat je je presentatie kunt dromen en op het moment suprême de automatische piloot kunt aanzetten. Als ruggensteuntje kun je spiekkaartjes tijdens je presentatie gebruiken. Houd ze wel eenvoudig met opsommingstekens of een overzicht, waarin je de kernwoorden markeert, zodat je geen stapels papieren hebt waar je doorheen moet worstelen wanneer je op het podium staat.

Maak een connectie met het publiek
Streef ernaar verbinding te maken met je publiek. Wat helpt is de gedachte dat veel van hen waarschijnlijk je angst voor spreken in het openbaar delen. Deze gedachte maakt je een stuk zelfverzekerder in plaats van te denken dat het publiek jou stilzwijgend negatief zit te beoordelen. Olsen’s advies: “Bedenk je dat het publiek gekomen is om iets van jou te leren en richt je op de informatie die je met hen gaat delen. Realiseer je dat het niet om jou gaat, maar om de boodschap die je te vertellen hebt. Als je sterk gemotiveerd bent bij het overbrengen van je boodschap, zal het helpen om je niet op jezelf maar op de inhoud van je presentatie te focussen. Dat resulteert in een krachtige en overtuigende overdracht van je boodschap.”

Relax
Misschien wel het moeilijkste om onder controle te krijgen is je fysieke reactie wanneer je het podium op moet. Dit kan enorm oncontroleerbaar aanvoelen – het zweten, trillende handen, hakkelende stem. Olsen legt uit: “Er is een vicieuze cirkel betrokken bij angstgevoelens over spreken in het openbaar. Je denkt vaak: ‘Iedereen zal zien hoe nerveus ik ben! Nu ben ik nog nerveuzer!’
Olsen vertelt dat deze vecht-of-vluchtreacties ontstaan omdat er voor je gevoel vaak veel op het spel staat: “Spanning in je keel zorgt ervoor dat de boel op slot gaat waardoor je moeilijk uit je woorden kunt komen.”

Haar advies: “Wat we moeten doen, is een zeer ontspannen spierstelsel gebruiken wanneer we communiceren. Ontspan je schouders en nek compleet en haal diep adem vanuit je buik. Op spannende momenten houden we vaak onbewust onze adem in, terwijl een juiste ademhaling essentieel is voor een kalme geest. Door middel van controle over je ademhaling krijg je meer controle over de situatie.” De benadering van Olsen houdt in dat je begrijpt hoe spanning je lichaam binnendringt en je jezelf moet aanleren het niet te verspreiden. “Ik kan niet verzekeren dat de spanning zich niet in je spierstelsel zal manifesteren, maar ik kan je vertellen dat je in staat zult zijn om ervan af te komen en het onmiddellijk te doorbreken. Dat is vaak de sleutel tot succes.”

Olsen is ervan overtuigd: “”Elke grote spreker of communicator heeft zich door oefening en hard werken ontwikkeld, want iedereen heeft last van zenuwen. Als je leert ze in bedwang te houden, kan iedereen een goede spreker worden” – jij ook!

blog NL 2 (2)